İçeriğe atla. (Enter'a bas)
Rehberlik

Zihinsel Engelleri Yıkıp Geç

Önemli anlarda sinirlerini bozan nedenlerle başa çıkmayı öğren.

Zihinsel Zorlukları Aşmanın Yolu

Buzlanmış bir kayak yolunda daha deneyimli arkadaşını izlemek üzereyken duyduğun dehşet hissi yüzünden donakalıyorsun. Üzerinden defalarca geçmiş olmana rağmen sunumunda başarısız olacağına inanıyorsun. Orada olmayı hak etmediğini düşündüğün için yeni ekibin bir karar alırken sessiz kalmayı seçiyorsun.

Korku, öz güven kaybı ve kendini sahtekar gibi hissetmek, performansını düşürebilir (hatta hiçbir şey yapamamana neden olabilir). Performans kaygısı alanında uzmanlaşan lisanslı klinik psikolog doktor Regine Muradian, bu zihinsel engellerin genellikle tehlikeli veya çok stresli durumlarda vücuda yayılan adrenalin ve kortizol hormonlarından kaynaklandığını söylüyor. Bu hormonlar vücudun "savaş ya da kaç" tepkisini tetikleyebilir. Bunun sonucunda nabzın hızlanması, göğsün sıkışması ve/veya avuç içlerinin terlemesi gibi fiziksel semptomlar ortaya çıkar ve donakalırsın, yani "tıkanırsın".

Böyle anlarda zorlananın bir tek sen olduğunu düşünüyorsan yanılıyorsun. Olimpiyatlar, Super Bowl ve Stanley Cup gibi yüksek profilli müsabakalarda sporcularla çalışan sertifikalı zihinsel performans danışmanı Greg Chertok, "Stres altındayken pes etmek, sanıldığından daha yaygın bir durumdur. Profesyonellerin bile tıkandığı olur." diyor (takımların kaç büyük maçı kaçan bir gol yüzünden kaybettiğini düşün).

"Stres altındayken pes etmek, sanıldığından daha yaygın bir durumdur. Profesyonellerin bile tıkandığı olur."

Greg Chertok
Sertifikalı Zihinsel Performans Danışmanı

Burada derlediğimiz basit teknikleri kullanarak beynindeki düğümleri çözebilir ve sorununun üstesinden gelebilirsin. Şimdi tıkanmana neden olabilecek üç yaygın zihinsel engele ve uzmanlara göre bu engelleri nasıl aşabileceğine yakından bakalım.

01. Korku

Neye benzer: Fiziksel veya duygusal açıdan zarar görme ihtimalinden kaynaklanan derin bir endişe duyarsın. Titreme, terleme, boğaz sıkışması ve karıncalanma da yaşayabilirsin.

Neden olur: Chertok, zihnin içinde bulunduğun andan uzaklaştığı zaman korku duyabileceğini söylüyor: "Başarısız olduğun geçmiş bir olayı düşünmeye başlayabilirsin. Kaçırdığın önemli bir şut ya da iş görüşmesinde iyi yanıtlayamadığın bir soru aklına gelir." Aklına gelen o an, bir anda iyimser olma kabiliyetini alt eder.

Chertok, bilinmeyenlere odaklanmanın da seni korkutabileceğine dikkat çekiyor. Başarısız olduğunda yaşayabileceğin en kötü senaryo hakkında endişe duymak çok kolaydır.

Nasıl başa çıkılır: Önce derin bir nefes al. Araştırmalara göre bu hareket, stres hormonlarını hızlı bir şekilde azaltırken duygusal kontrol ve esenlik hislerini güçlendirebiliyor. Muradian beşe kadar sayarak yavaşça nefes almanı, nefesini biraz tutmanı, sonra beşe kadar sayarak yavaşça nefes vermeni ve bu döngüyü en az üç kere tekrarlamanı öneriyor ve "Her nefes verdiğinde tüm negatif düşünceleri dışarıya attığını kendine telkin et." diyor.

Bunu yaparken bir yandan da felaket senaryoları kurmayı bırakıp duygularını kabullen. Zorlu bir bayırdan zirveye çıkarken korkularını tamamen silmek zor olabilir. Ama Chertok, korkularının kontrolden çıkmasını engelleyebileceğini söylüyor ve pozitif ayrıntıları büyültüp negatif ayrıntıları küçültmeni öneriyor. Örneğin, tırmanırken kaydığın bir olayı düşünmek yerine yaptığın tüm başarılı tırmanışları aklına getir. Son çare ise şu: Korkularınla dalga geç. "Ya bacağım kırılırsa?" gibi mantıklı olmayan endişeler duymaya başladığında bu düşüncelere komik sesler ver. Chertok, "İç diyaloglarını Elmer Fudd veya Arsız Daffy'nin sesiyle duymak, düşüncelerinin ciddiyetini azaltmaya yardımcı olabilir." diyor.

Zihinsel Zorlukları Aşmanın Yolu

02. Ani Öz Güven Kaybı

Neye benzer:
Bir milyon kez alıştırma yapmış olsan bile başarısız olacağını düşünürsün.

Neden olur: Muradian, en iyi sporcuların ve en başarılı kişilerin büyük bir ana hazırlanmak için çalışırken belirli sonuçları gözlerinde canlandırma eğiliminde olduğunu söylüyor ve bunun sonucunda, bir durum üzerinde çok düşünüp en küçük ayrıntıyı bile kontrol etmeye çalışmanın mümkün olduğunu ekliyor.

Bir beceriyi neredeyse otomatik hale getirecek kadar çok alıştırma yaptığında ise çok fazla odaklanmanın yarardan çok zararı olabilir. Chertok, "Sahada serbest atış atarken veya attıktan sonra bileğinin hareketini saplantı derecesinde kontrol etmeye çalışırsan beynin otomatik mekanizmaları bozulur, hareketin kendisi yabancılaşabilir ve hareketi yapmak imkansız hale gelebilir." diyor.

Nasıl başa çıkılır: Muradian, her şeyden önce başarı için gereken becerilere sahip olduğunu kendine hatırlatmanı söylüyor. Öz güvenini kazanmak için başarılı olduğun geçmiş bir olayı aklına getir. Sonra da dikkatini kontrol etmeye uğraştığın hareketten uzaklaştırıp başka bir yere yönelt. Chertok, "Dış etkenlere odaklan. Hedefleri, rakipleri veya topu düşün. Düşünme eyleminin kendisine odaklanmak, seni durduracaktır." diyor. Yani pas mekanizmaları yerine takım arkadaşına odaklanabilir ya da sözlerini kelimesi kelimesine hatırlamaya çalışmak yerine seyirciler arasından belirli bir kişiyle konuştuğunu hayal edebilirsin.


03. Sahtekarlık Sendromu

Neye benzer:
Finallere, iş görüşmesinin son aşamasına veya (sanal) ödül törenine katılmaya hak kazanmış olmanı becerilerine veya yeteneğine değil, şansına borçlu olduğunu düşünürsün.

Neden olur: Bazen sahtekarlık sendromunun temelinde kendini değersiz görmek yatar. Muradian, "Bu durum, genellikle yeteneklerine güvenmediğinde veya yaptığın hiçbir şeyin yeterince iyi olmayacağına inandığında görülür." diyor. Nasıl algılandığını gereğinden fazla düşündüğünde de bu sorunu yaşayabilirsin. Chertok, "Kötü bir duruma düşmemek, senin için kazanmaktan daha önemli olabilir." diyor. Bu durumda zafere ulaştığın zaman kendini rahatsız hissedersin.

Nasıl başa çıkılır: Sahtekar olduğuna dair korku hissetmeye başladığını fark ettiğinde bu korkularla mücadele et. Muradian "Negatif düşünceleri susturmak önemlidir. Çünkü asıl sahtekar bu düşüncelerdir." diyor ve kötü düşünceleri engellemenin etkili bir yolunun, geçmişte becerilerin veya performansın için aldığın en güzel iltifatları düşünmek olduğunu ekliyor. Güvendiğin insanların yeteneklerini doğru değerlendirdiklerine güvenebilirsin.


Tüm bunlara ek olarak, tıkanmanın tamamen doğal bir durum olduğunu unutma. Chertok, "İşin gerçeği, kimse ne yaptığını bilmiyor." diyor ve bunu aklımızda bulundurduğumuz zaman ilerleyebileceğimizi, deneyimimizin normal olduğunu anlayabileceğimizi ve görevimize daha iyi odaklanabileceğimizi ekliyor.

Artık elinden hiçbir engel kurtulamayacak.

Yazan: Marygrace Taylor
Çizen: Kezia Gabriella

Zihinsel Zorlukları Aşmanın Yolu

Kendini İleriye Taşı

Güç toplama, zihin yapısı, hareket, beslenme ve uyku hakkında uzmanlarca desteklenen rehberlik içeriklerine erişmek için Nike Training Club uygulamasına göz at.

Kendini İleriye Taşı

Güç toplama, zihin yapısı, hareket, beslenme ve uyku hakkında uzmanlarca desteklenen rehberlik içeriklerine erişmek için Nike Training Club uygulamasına göz at.

İlgili Hikayeler

Başarmak İstediğin Hedefleri Zihninde Canlandır

Rehberlik

Başarmak İstediğin Hedefleri Zihninde Canlandır

Vegan Beslenme Koşucular İçin Sürdürülebilir midir?

Rehberlik

Vegan Diyet Sporcular İçin Yeterli mi?

Öz Güveni Artırma Yolları

Rehberlik

Daha İyi Bir Sen

Antrenman Performansındaki Duraklamayı Aşmanı Sağlayacak 3 Zihinsel Değişim

Rehberlik

Duraklamaları Aşmak İçin Yapabileceğin 3 Zihinsel Değişiklik

Sağlıklı Yemekler Hazırlamayı Kolay ve Eğlenceli Hale Getiren Püf Noktalar

Rehberlik

"Yemek Yapmaktan Bıktım" Diyenler İçin Yemek Yapma Rehberi