Coaching

Pokonaj mentalną blokadę

Staw czoła wszystkiemu, co powoduje, że tracisz nerwy w kluczowym momencie.

Jak pokonać blokady mentalne

Strach, który paraliżuje Cię przed zjazdem na nartach za bardziej doświadczonym znajomym. Przeświadczenie, że za nic w świecie nie uda Ci się wygłosić prezentacji, mimo że masz ją świetnie opanowaną. Milczenie podczas calla z nowym zespołem, ponieważ brak Ci wiary, że to miejsce dla Ciebie.

Strach, brak pewności siebie czy poczucie bycia w niewłaściwym miejscu mogą powstrzymać Cię przed pokazaniem, na co Cię stać – a nawet przed podjęciem wyzwania. „Często te mentalne blokady są efektem wpływu hormonów, takich jak adrenalina czy kortyzol, które zalewają ciało w groźnych lub stresujących sytuacjach” – wyjaśnia dr Regine Muradian, dyplomowana psycholożka kliniczna zajmująca się lękiem przed występowaniem. Hormony te mogą uruchomić reakcje ciała „uciekaj lub walcz”. Jej efektem są liczne objawy fizyczne, wysokie tętno, ucisk w klatce piersiowej czy pocące się dłonie, a także poczucie, że nie jesteś w stanie się ruszyć – dławi Cię presja i tracisz grunt pod nogami.

Możesz myśleć, że tylko Ty masz problemy w takich momentach, ale to nieprawda. „Nieradzenie sobie z presją to sprawa powszechniejsza, niż myśli wiele osób. Nawet profesjonaliści się z tym mierzą” – mówi Greg Chertok, dyplomowany konsultant ds. mentalności i sportu, który współpracuje ze sportowcami biorącymi udział w takich wydarzeniach jak igrzyska olimpijskie, Super Bowl czy Puchar Stanleya. (Pomyśl tylko, ile świetnych zespołów przegrało mecz jednym punktem czy golem).

„Nieradzenie sobie z presją to powszechniejsza sprawa, niż myśli wiele osób. Nawet profesjonaliści się z tym mierzą”.

– Greg Chertok
dyplomowany konsultant ds. mentalności i sportu

Lepsze od znajdowania się w takim towarzystwie są te proste techniki, które pomogą Ci oczyścić umysł, gdy staniesz w obliczu wyzwania. Oto trzy powszechne mentalne blokady, które mogą sprawić, że poczujesz dławiącą presję – oraz sposoby ekspertów na uwolnienie się od nich.

1. Strach

Objawy: ogromne poczucie niepokoju związane z potencjalną krzywdą, fizyczną lub emocjonalną, a także drgawki, pocenie się, ściśnięte gardło czy mrowienie.

Przyczyny: „strach może pojawić się, gdy Twój umysł przestaje koncentrować się na tu i teraz” – wyjaśnia Chertok. „Możesz zacząć wtedy myśleć o porażkach z przeszłości, np. niecelnym uderzeniu w kluczowym momencie czy złej odpowiedzi na rozmowie kwalifikacyjnej” – dodaje. Nagłe przypomnienie sobie o tej chwili uniemożliwia Ci zachowanie optymizmu.

Przesadne koncentrowanie się na nieznanym również może skutkować poczuciem strachu. Łatwo zacząć obawiać się tego, co może się stać w przypadku niepowodzenia.

Rozwiązanie: zacznij od głębokich oddechów. Błyskawicznie obniżysz w ten sposób poziom stresu i wzmocnisz poczucie emocjonalnej kontroli i oraz poprawisz swoje samopoczucie – tak wynika z badań. Muradian poleca wykonanie powolnego wdechu, licząc do pięciu, wstrzymanie oddechu na krótką chwilę i powolne wypuszczenie powietrza, również licząc do pięciu. Cykl należy powtórzyć przynajmniej trzy razy. „Przy każdym wydechu mów sobie, że pozbywasz się wszystkich negatywnych myśli” – radzi.

Postaraj się również zaakceptować te uczucia, zamiast je demonizować. „Będzie Ci trudno całkowicie pozbyć się strachu podczas wspinania się po stromym zboczu, możesz jednak nie pozwolić, aby ta spirala strachu przejęła nad Tobą kontrolę” – mówi Chertok. Sam poleca skupienie się na pozytywnych elementach i bagatelizowanie negatywnych. Możesz myśleć na przykład o wszystkich szczytach, na które udało Ci się wspiąć, zamiast wspominać nieudane podejścia. Ostania rada: zabaw się ze strachem. Gdy zaczniesz słyszeć irracjonalny głos w głowie: „Co jeśli złamię nogę?!”, wyobraź sobie, że słowa te wypowiadane są głosem postaci z kreskówki, Królika Bugsa czy Kaczora Duffy’ego. „Taki sposób prezentowania myśli stawia je w mniej poważnej perspektywie” – wyjaśnia Chertok.

Jak pokonać blokady mentalne

2. Nagła utrata pewności siebie

Objawy:
mimo ćwiczeń, przygotowań i prób po prostu nie jesteś w stanie wystąpić.

Przyczyny: „najlepsi sportowcy i ludzie odnoszący największe sukcesy często wizualizują sobie efekty swoich działań, gdy przygotowują się do ważnego wydarzenia” – mówi Muradian. „Łatwo można jednak doprowadzić do tego, że myśli się o czymś za dużo i stara się kontrolować każdy najmniejszy detal” – dodaje.

Gdy opanujesz już daną czynność w takim stopniu, że wykonujesz ją automatycznie, przesadne skupianie się na niej może przynieść więcej szkód niż korzyści. „Gdy zaczynasz mieć obsesję na punkcie kontroli ruchu nadgarstka przy rzucie osobistym czy wymachu kija, automatyzmy w Twoim mózgu się rozpadają, a sama czynność wydaje się obca i niemożliwa do wykonania” – mówi Chertok.

Rozwiązanie: „po pierwsze, przypomnij sobie, że masz umiejętności, które wystarczą do odniesienia sukcesu” – mówi Muradian. Aby zwiększyć swoją pewność siebie, pomyśl o ostatniej sytuacji, gdy udało Ci się stawić czoła wyzwaniu. Następnie skieruj uwagę na coś innego, a nie na czynność, którą tak starasz się kontrolować. „Skoncentruj się na zewnętrznych czynnikach, takich jak cele, przeciwnicy czy piłka, zamiast na samym procesie myślenia, który bywa paraliżujący” – mówi Chertok. Może być to coś tak prostego jak skupianie uwagi na pozostałych członkach zespołu zamiast na podaniu lub wyobrażanie sobie rozmowy z określoną osobą z publiczności zamiast myślenia o każdym tekście przemówienia.


3. Syndrom oszusta

Objawy:
poczucie, że jesteś tu, gdzie jesteś – w finale, ostatnim etapie rekrutacji czy na (wirtualnej) ceremonii rozdania nagród – dzięki szczęściu, a nie umiejętnościom czy talentowi.

Przyczyny: czasami syndrom oszusta sprowadza się do niskiego poczucia własnej wartości. „Często przydarza się to osobom, które nie wierzą we własne możliwości lub są przekonane, że nic, co zrobią, nie będzie wystarczająco dobre” – mówi Muradian. Syndrom może pojawić się też, gdy zbytnio przejmujemy się tym, co pomyślą o nas inne osoby. „W takim przypadku często bardziej zależy nam na tym, aby nie wypaść źle, niż aby wygrać” – tłumaczy Chertok – „więc gdy już uda się wygrać, nie czujemy się z tym komfortowo”.

Rozwiązanie: gdy zauważasz, że Twoim umysłem zaczyna rządzić przekonanie, że jesteś oszustem, walcz z tym. „Ważne, aby zagłuszać te negatywne myśli, ponieważ tak naprawdę to one są oszustem” – wyjaśnia Muradian. „Skuteczny sposób na blokowanie negatywności to pomyślenie o najlepszych komplemencie, jaki otrzymało się w związku ze swoimi umiejętnościami” – radzi. Ufaj w to, że ludzie, którym ufasz, potrafią właściwie ocenić Twoje zdolności.


A co najważniejsze, pamiętaj, że takie trudności są częścią bycia człowiekiem. „Prawda jest taka, że nikt nie wie, co robi” – mówi Chertok. „Pamiętając o tym, możemy ruszyć do przodu ze świadomością, że nasze doświadczenia to coś normalnego. Możemy też bardziej skupić się na zadaniach, które mamy przed sobą”.

Zapamiętaj to sobie, stoku z podwójnym czarnym diamentem.

Tekst: Marygrace Taylor
Ilustracje: Kezia Gabriella

Jak pokonać blokady mentalne

Pójdź krok dalej

Więcej specjalistycznych porad na temat regeneracji, nastawienia, aktywności, odżywiania i snu znajdziesz w aplikacji Nike Training Club.

Pójdź krok dalej

Więcej specjalistycznych porad na temat regeneracji, nastawienia, aktywności, odżywiania i snu znajdziesz w aplikacji Nike Training Club.

Podobne historie

Zobacz, a potem to zrób

Coaching

Zobacz, a potem to zrób

Jak mieć pozytywne nastawienie

Coaching

Jak mieć pozytywne nastawienie do (praktycznie) wszystkiego

Jak zbudować pewność siebie

Coaching

To Ty – w bardziej drapieżnej odsłonie

3 zmiany mentalne, które pozwalają przesunąć granicę możliwości treningowych

Coaching

Trzy mentalne zmiany, dzięki którym pokonasz treningowy zastój

Jak gotować w domu, aby dobrze się bawić

Coaching

Przewodnik po gotowaniu „Mam dość gotowania”