De berg die ACG heeft gemaakt
In 1978 stond de K2 al bekend als de 'woeste berg'. Met een hoogte van 8611 meter is de K2 net 237 meter lager dan de Mount Everest, maar het zit hem dan ook niet in de hoogte. De K2 is steiler, technischer, lastiger om te beklimmen en een stuk meedogenlozer. Gunstig weer is er bijna niet. Het terrein is onherbergzaam. Een fout kan snel uit de hand lopen. Tegen het einde van de jaren 70 had de berg een ontnuchterend effect: grofweg één op de vier klimmers die een poging deed om de top van de K2 te bereiken kwam niet terug.
In 1978 was de top van de K2 nog maar twee keer eerder bereikt en bij beide beklimmingen was extra zuurstof nodig. Niemand was zo gek om de uitdaging aan te gaan zonder extra zuurstof, en toch was dat precies het plan.
Een Amerikaanse expeditie ging op weg met een ongekende missie die velen in die tijd als onmogelijk beschouwden: de top van de K2 bereiken zonder extra zuurstof. In een tijd waarin boven de 8000 meter hoogte zuurstof als noodzakelijk werd gezien, was dit niet alleen dapper: het was ongehoord.
Het enige dat nog ijler was dan de lucht, waren de hulpmiddelen.
Expeditieleider Jim Whittaker en zijn vrouw Dianne Roberts, toevallig ook een getalenteerd fotojournalist, zochten overal hulp om de expeditie te financieren. Ze belden merken waarbij Roberts één eenvoudige belofte deed: bewijs. In ruil voor steun zou ze de producten van de sponsors fotograferen op de berg.
Nike was toen een jong bedrijf dat aan het groeien was, maar nog niet veel winst maakte. Er was weinig sponsorgeld, maar wel een grote overtuiging en de nieuwste geavanceerde hardloopschoen die ieder expeditielid, waaronder klimmers John Roskelley en Rick Ridgeway, meekreeg: de Nike LDV. Op dat moment kon niemand zich voorstellen dat de schoenen geschiedenis zouden schrijven voor de bergsport, en de deuren zouden openen voor nieuwe innovaties binnen de outdoorsport.
De top kwam later. Eerst was er de reis om de voet van de K2 te bereiken.
De tocht naar het basiskamp telde 130 kilometer door ruig terrein: kiezelpaden, ijzige oversteken, onstabiele rotsvelden en lange stukken zonder pad. Dit was geen warming-up, maar een beproeving op zichzelf. Doorzettingsvermogen, lef en een avontuurlijke geest waren al nodig voordat de echte klim begon.
Dankzij Nike had de crew van 1978 iets anders in hun rugzak. Geen zware leren standaardschoenen meer; het team deed het op zijn eigen manier en liep het hele stuk naar het begin van de berg in LDV's.
De LDV (Long Distance Vector) is van origine een hardloopschoen en symboliseert de ontwikkeling van de buitenzool met wafelpatroon, die in 1974 door Nike's Bill Bowerman werd ontworpen voor de Waffle Trainer. Maar daar stopte de innovatie niet. De rechte leest, oorspronkelijk ontworpen om hardlopers te beschermen middels een grotere stabiliteit en bewegingscontrole, bleken de ideale zool voor atleten op het meest uitdagende terrein ter wereld.
Dankzij Nike had de crew van 1978 iets anders in hun rugzak. Geen zware leren standaardschoenen meer; veel leden van het team deden het op hun eigen manier en liepen het hele stuk naar het begin van de berg in LDV's.
De LDV (Long Distance Vector) is van origine een hardloopschoen en symboliseert de ontwikkeling van de buitenzool met wafelpatroon, die in 1974 door Nike's Bill Bowerman werd ontworpen voor de Waffle Trainer. Maar daar stopte de innovatie niet. De rechte leest, oorspronkelijk ontworpen om hardlopers te beschermen middels een grotere stabiliteit en bewegingscontrole, bleken de ideale zool voor atleten op het meest uitdagende terrein ter wereld.
Onderweg naar de K2 werden de voordelen van de LDV duidelijk. De meeste klimmers trotseerden in die tijd bergen in wat Nike Running geschiedkundige Rick Lower 'bakstenen aan hun voeten' noemt. Zware schoenen met stijve buitenzolen, weinig tot geen middenzool en bijna geen flexibiliteit. De LDV gooide het roer compleet om. De schoen woog bijna de helft minder dan traditionele wandelschoenen en bood een vergelijkbare, zo niet betere, grip met een veel lagere energieverspilling per stap. Bowerman, die geloofde dat het gewicht van een schoen per afgelegde afstand toeneemt, maakte de LDV
daarom een stuk lichter waardoor atleten minder calorieën verbrandden en efficiënter de lange kilometers konden overbruggen. De buitenzool met wafelpatroon bracht een ongekend lichtvoetige tred. Dankzij de LDV's konden K2-klimmers gemakkelijker over ongelijk terrein bewegen, over rotsen springen en hindernissen ontwijken zonder de uitputting die met de oude schoenen bij elke stap opstapelde.
"Daarom hadden we ze de hele heen- en terugreis aan", vertelde Rick Ridgeway later.
"Ze waren zo veel flexibeler en comfortabeler. Je kon over rotsen heen springen. Ze waren beter geventileerd. Ze functioneerden in mijn mening veel beter dan de veel stijvere traditionele wandelschoen."
Toen het team aankwam bij het basiskamp, waren de LDV's zwaar toegetakeld. De klimmers waren er heel anders aan toe, want hun benen voelden nog prima en ze waren klaar voor de volgende etappe. Daarop volgden bijna tien weken van puur overleven.
De teams werden vertraagd door stormen, en door lawines moesten de routes worden verlegd. De vermoeiing en spanning namen toe bij elke stap omhoog.
Het enige wat het team bij elkaar hield, was een collectieve mindset. Sommigen droegen extra zware uitrusting, terwijl anderen hun weg naar de top opofferden zodat anderen die wel konden halen. Het succes was niet gebaseerd op individuele kracht, maar op samenwerking.
Na 68 dagen op de berg en vijf dagen zonder extra zuurstof in de zone des doods, bereikten Jim Wickwire en Louis Reichardt als eerste de top. De dag erna stonden ook Roskelley en Ridgeway bovenop de woeste berg: de eerste mensen die dit ooit zonder extra zuurstof voor elkaar kregen.
En vooral dankzij het onzelfzuchtige teamwork kwam elk lid van de expeditie wonder boven wonder levend van de berg.
Onderweg naar de K2 werden de voordelen van de LDV duidelijk. De meeste klimmers trotseerden in die tijd de bergen in wat Nike Running geschiedkundige Rick Lower 'bakstenen aan hun voeten' noemt. Zware schoenen met stijve buitenzolen, weinig tot geen middenzool en bijna geen flexibiliteit. De LDV gooide het roer compleet om. De schoen woog bijna de helft minder dan traditionele klimschoenen en bood een vergelijkbare, zo niet betere, grip met een veel lagere energieverspilling per stap. Bowerman, die geloofde dat het gewicht van een schoen per afgelegde afstand toeneemt, maakte de LDV daarom een stuk lichter waardoor atleten minder calorieën verbrandden en efficiënter de lange kilometers konden overbruggen. De buitenzool met wafelpatroon bracht een ongekend lichtvoetige tred. Dankzij de LDV's konden K2-klimmers gemakkelijker over ongelijk terrein bewegen, over rotsen springen en hindernissen ontwijken zonder de uitputting die met de oude schoenen bij elke stap opstapelde.
"Daarom hadden we ze de hele heen- en terugreis aan", vertelde Rick Ridgeway later.
"Ze waren zo veel flexibeler en comfortabeler. Je kon over rotsen heen springen. Ze waren beter geventileerd. Ze functioneerden in mijn mening veel beter dan de veel stijvere traditionele wandelschoen."
Toen het team aankwam bij het basiskamp, waren de LDV's zwaar toegetakeld. De klimmers waren er heel anders aan toe, want hun benen voelden nog prima en ze waren klaar voor de volgende etappe.
Daarop volgden bijna tien weken van puur overleven.
De teams werden vertraagd door stormen, en door lawines moesten de routes worden verlegd. De vermoeiing en spanning namen toe bij elke stap omhoog.
Na weken in de hoogte daalden Roskelley en Ridgeway af en trokken ze hun LDV's weer aan voor de terugreis. De schoenen waren compleet versleten en hingen met tape en lijm aan elkaar, maar ze droegen de atleten het hele stuk terug van de berg af.
Compleet afgemat en extatisch kwam tijdens de uitputtende wandeling het gesprek op gang.
Wat als hier nou een speciale schoen voor was? Licht genoeg voor lange trektochten, flexibel genoeg voor onvoorspelbaar terrein en ventilerend genoeg voor veel kilometers. Een schoen niet voor de top was, maar voor de woeste weg om die te bereiken.
Het enige wat het team bij elkaar hield, was een collectieve mindset. Sommigen droegen extra zware uitrusting, terwijl anderen hun weg naar de top opofferden zodat anderen die wel konden halen. Het succes was niet gebaseerd op individuele kracht, maar op samenwerking.
Na 68 dagen op de berg, vijf dagen in de dodelijke zone zonder extra zuurstof bereikten Jim Wickwire en Louis Reichardt als eerste de top. De dag erna stonden ook Roskelley en Ridgeway bovenop de woeste berg: de eerste mensen die dit ooit voor elkaar kregen zonder extra zuurstof.
En vooral dankzij het onzelfzuchtige teamwork kwam elk lid van de expeditie wonder boven wonder levend van de berg.
Toen ze weer thuis waren, stuurden Roskelley en Ridgeway de kapotte LDV's terug naar Nike. Ze gaven hierbij gedetailleerde suggesties over hoe de schoen kon worden aangepast tot een goed model voor trekking.
Deze feedback, gebaseerd op echte ervaring, leverde ongekende inzichten over performance op. Wat begon als een hardloopschoen die door atleten in de wildernis werd aangepast, werd het begin van een totaal nieuwe kijk op outdoor performance. Uiteindelijk kwam hier de All Conditions Gear uit voort: lichte constructies met ventilerende materialen. Flexibel in plaats van rigide en met genoeg demping om de kilometers af te leggen.
De LDV's hebben de top van de K2 nooit bereikt. En dat was ook niet de bedoeling.
Maar dankzij de LDV's konden de atleten fit aankomen, en brachten ze het er levend vanaf. Ze durfden te dromen van een betere schoen waarin ze moeder natuur recht in de ogen konden kijken.
Een toevallige donatie, de beste hardloopschoen op de markt en een berg die alles
van de mens vraagt: dit was het moment waarop Nike de eerste stap in de wildernis zette. Niet om iets te verkopen maar om iets te bewijzen. En daarom doet de legendarische LDV er vijftig jaar later nog steeds toe.
Hoe avontuurlijker de atleet, hoe groter de legacy.
En vóór ACG was daar de K2.
Zou de Amerikaanse expeditie van 1978 de top hebben gehaald zonder de LDV?
We zullen het waarschijnlijk nooit weten.
Toen ze weer thuis waren, stuurden Roskelley en Ridgeway de kapotte LDV's terug naar Nike. Ze gaven hierbij gedetailleerde suggesties over hoe de schoen kon worden aangepast tot een goed model voor trekking.
Deze feedback, gebaseerd op echte ervaring, leverde ongekende inzichten over performance op. Wat begon als een hardloopschoen die door atleten in de wildernis werd aangepast, werd het begin van een totaal nieuwe kijk op outdoor performance. Uiteindelijk kwam hier de All Conditions Gear uit voort: lichte constructies met ventilerende materialen. Flexibel in plaats van rigide en met genoeg demping om de kilometers af te leggen.
De LDV's hebben de top van de K2 nooit bereikt. En dat was ook niet de bedoeling.
Maar dankzij de LDV's konden de atleten fit aankomen, en het er levend van af brengen. Ze durfden te dromen van een betere schoen waarin ze moeder natuur recht in de ogen konden kijken.
Een toevallige donatie, de beste hardloopschoen op de markt en een berg die alles van de mens vraagt: dit was het moment waarop Nike de eerste stap in de wildernis zette. Niet om iets te verkopen, maar om iets te bewijzen. En daarom doet de legendarische LDV er vijftig jaar later nog steeds toe.
Hoe avontuurlijker de atleet, hoe groter de legacy.
En vóór ACG was daar de K2.
Zou de Amerikaanse expeditie van 1978 de top hebben gehaald zonder de LDV?
We zullen het waarschijnlijk nooit weten.
Een speciaal bedankje aan Dianne Roberts voor het delen van de foto's die ze op de expeditie heeft gemaakt.
