Rehberlik

Azim Doğuştan mı Gelir, Yoksa Sonradan mı Kazanılır?

Dayanma gücü beyinden gelir ancak yeni araştırmalar, dayanıklılığın koçlukla da öğretilebileceğini gösteriyor. Dayanıklılığını artırmaya hemen başla.

Azim Doğuştan mı Gelir, Yoksa Sonradan mı Kazanılır?

30 günlük bir antrenman programını tamamlamak için bir arkadaşınla anlaştın. Sabahları erken kalkıp antrenman yapıyorsun. Hatta bazen öğle molalarında jogging'e çıkıyorsun. Antrenman partnerin ise bir haftadır antrenman bile yapmamış. Bunun nedeni nedir?

Sorunun kaynağı motivasyon eksikliği yerine azim eksikliği olabilir. Bu iki kavram birbirinden farklıdır.

Harvard Tıp Okulu nöroloji bölümünden Doç. Dr. Alexandra Touroutoglou'ya göre azim, rahatsızlık verse veya zorluk yaşatsa bile bir hedefi kararlılıkla kovalayabilme becerisidir (bu hedef tek bir antrenman ya da yeni bir bölüm okumak olabilir). Touroutoglou, yakın zaman önce gerçekleştirdiği bir çalışmada azim hakkında daha fazla bilgi edinmek ve neden bazılarımız (örneğin, haftanın yedi günü antrenman yapan CrossFit tutkunları ve yogiler) çok azimliyken bazılarımızın spor salonuna gitmek yerine sürekli olarak alarmını ertelediğini öğrenmek amacıyla hayvan ve insan beynini yakından inceledi.

Öncelikle şunu bilmelisin: Egzersiz gibi zor işler, anterior midsingulat korteks (aMCC) adı verilen bir sinir merkezini uyarır. Bu sinir merkezi bazı insanlarda doğal olarak daha gelişmiştir. Yüksek fonksiyonlu bir aMCC, bir işin fiziksel gereksinimlerini öngörebilir ve bu işin yapılması için vücudun enerji kaynaklarını etkili bir şekilde kullanır. Düşük fonksiyonlu bir aMCC ise işin gerektirdiği eforu (maliyet) olduğundan daha fazla, ödülü ise (fayda) olduğundan daha az hesaplayabilir.

Touroutoglou'nun ekibi, bu sinir merkezini tıpkı kasların gibi eğitebileceğini keşfetti. Touroutoglou, "aMCC'nin fonksiyonunu ve dolayısıyla azmini artırabilirsin." diyor. Kısacası, bir aktiviteyi tamamlamak için gereken eforu ne kadar iyi hesaplayabilirsen aktivite o kadar yönetilebilir hale gelir ve aktiviteyi yapma ihtimalin artar.

"Azim, rahatsızlık verse veya zorluk yaşatsa bile bir hedefi kararlılıkla kovalayabilme becerisidir."

Dr. Alexandra Touroutoglou, Harvard Tıp Okulu Nöroloji Doçent Doktoru

Azim Doğuştan mı Gelir, Yoksa Sonradan mı Kazanılır?

Pratik Yaparak Kararlılık Kazanabilirsin

Azimli olmak aslında şaşırtıcı derecede basittir. Uzmanlar, bunun için bir işi yapmayı kolaylaştırıp sonra o işi yapmanın yeterli olacağını söylüyor. Sonra da bunu defalarca tekrarlamalısın. İşte yapman gerekenler.

  1. Kendine belirli hedefler seç ve o hedefleri takip et.
    Massachusetts Amherst Üniversitesi spor psikolojisi direktörü Dr. Nicole Gabana, "Neyi hedeflediğini net olarak bilmelisin. Aksi takdirde gidecek bir yönün olmaz." diyor. Bu hedefler zorlu fakat ulaşılabilir olmalıdır. Başlangıçtan itibaren ulaşılma ihtimali düşük (hatta ulaşması imkansız) hedefler için çalışmak hayal kırıklığına yol açar ve bu da herhangi bir hedefe ulaşmak için gerekli olan azmi öldürür. Küçük, kısa vadeli hedeflerini ve seni zorlayacak, uzun vadeli ya da büyük planlardan ibaret "uzak" hedeflerini bir kağıda yaz ve bu hedefleri takip et.

    Uzak hedefinin altı ay içinde duatlon (önce koştuğun, sonra bisiklet sürdüğün, sonra yeniden koştuğun bir yarışma) tamamlayacak duruma gelmek olduğunu varsayalım. Bu hedef belki fazla yol bisikleti sürmediğin için seni zorlayacak ama sık sık koştuğun ve kondisyon bisikleti kullandığın için imkansız değil. Bu hedefi her hafta ve ay ulaşmaya çalışacağın küçük hedeflere böl (bunlar ne kadar koşacağın, ne kadar uyuyacağın veya ne kadar silindir köpük uygulayacağın olabilir). Küçük hedefler, büyük hedefe giden yolu oluşturan sıçrama tahtalarıdır. Nike Run Club gibi bir uygulama kullandığında ya da bütün başarılarını bir takvime yazdığında ne kadar ilerlediğini gözünle görebilirsin ve bu da devam etme isteği uyandırır.
  2. Bir rutin oluştur.
    Antrenmanlarını mümkün olduğunca aynı saatlerde yapmak, her gün aynı saatte uyanmak için alarmını kurmak (ve ertelememek), her gün yataktan kalkar kalkmaz su içmek gibi davranışlar, istikrar oluşturmaya yardımcı olur. Uniformed Services Üniversitesi askeri ve acil tıp bölümü Sağlık ve Askeri Performans Konsorsiyumu direktörü Dr. Patricia Deuster, şöyle diyor: "Bir şeyi tekrar tekrar yaptığın zaman vücudun sana uyum sağlar. Sanki keman çalmayı öğreniyormuş gibi yeni sinir yolları geliştirirsin."

    Alışkanlık edinmek, zor işleri yapmayı kolaylaştırır. Hedefine daha kolay ulaşırsın. Bir davranışı alışkanlık haline getirmekte zorlanıyorsan her güne ayrı ayrı yaklaş. Davranışı her yaptığında, doğru yolda bir adım atmış olursun.
  3. Kendi kendine konuş.
    Şekeri kesme veya duatlon tamamlayacak duruma gelme hakkında kendine ne diyorsun? Gabana, şöyle diyor: "Sahip olduğumuz bazı psikolojik eğilimleri kırmak zordur. Düşüncelerinin farkında olabilmek ve bunların davranışlarını, duygularını ve etkileşimlerini nasıl etkilediğini anlayabilmek, en büyük gizli zorluklardan biridir.

    En azimli insanlar, yapabileceklerini düşündükleri için değil, yapabileceklerini kanıtlamak için hedeflerini kovalar. O yüzden kendine söylediklerinin hedeflerinle aynı doğrultuda olduğundan emin olmalısın. "İradem yok", "Berbat bir koşucuyum" gibi düşünceleri aklından çıkar ve onun yerine kendine "Düşündüğümden daha güçlüyüm" de. Kendini geliştirdikçe bu daha kolay hale gelecektir.
  4. Görselleştirme yöntemini kullan.
    Hafta sonu için planladığın uzun koşuyu hiç koşmak istemediğini varsayalım. İsyan eden aMCC'ni kontrol altına almak için kendini o işi başarırken hayal et. Araştırmalar, bu yöntemin seni zihinsel açıdan işi yapmaya hazırlayacağını, sana öz güven kazandıracağını ve işi yapmanı kolaylaştıracağını gösteriyor.

    Muhtemelen korktuğun başına gelmeyecek. Gelse bile ne fark eder? Yapman gerekeni yaptın. İşte azim budur.

İlgili Hikayeler

Daha Güçlü Performans İçin Zihinsel Enerjini Yükselt

Rehberlik

Beyin Yorgunluğunun Antrenman Performansını Düşürmesine İzin Verme

Performansını Artırmak İçin Kendini Motive Etmenin En İyi Yolu

Rehberlik

Kendini En İyi Performansını Sergilemeye Hazırla

Nasıl Hızlanabilirim?

Rehberlik

Kendini Zorlamadan Temponu Artır

Antrenman Yapmak İçin Kendini Motive Etmenin Yolları

Rehberlik

Motivasyonunu Ona Katla

Performans Değerlendirme Antrenmanı Nedir ve Bundan Nasıl Yararlanabilirsin?

Rehberlik

Tek Testle Antrenman Hedefine Ulaş